Belediyelerde kadınlar yine yok mu?

Oral Çalışlar

Partiler büyükşehir belediye başkan adaylarıyla, 29 Mart seçimlerindeki adaylarının açıklamaya başladılar. Şu ana kadar açıklanan isimler içinde henüz bir kadın adaya rastlamadık. Ülkemizin nüfusunun yarısını oluşturan kadınlar, büyükşehir belediye başkanı olarak yoklar. Büyükşehirler ülkemiz nüfusunun neredeyse yarısına yakınını oluşturuyor ve partilerimiz kentlerimize kadınları uygun görmedi. Böyle giderse geçen seferki utanç
tablosu bu kez yeniden ortaya çıkacak.
Kadın Adayları Destekleme Derneği (KA-DER) yaptığı bir basın açıklamasıyla geçen seçimlerden sonra ortaya çıkan tabloyu gözler önüne serdi ve siyasi parti liderlerine şöyle seslendi: “İnsana hizmet eden belediyeler için yüzde 50 kadın aday.”
KA-DER’in açıkladığı utanç tablosu 28 Mart 2004 seçimlerine göre şöyle: 3 bin 225 belediye başkanından yalnızca 18’i kadın. 81 ilin belediye başkanından 1 tanesi kadın: Tunceli’nin DTP’li Belediye Başkanı Songül Erol Abdil. İktidar ve ana muhalefet partisinden bir tane bile il düzeyinde belediye başkanı yok. 16 büyükşehirde de bir tane bile kadın belediye başkanı bulunmuyor.
18 kadın belediye başkanının 9’u DTP’den, 5’i CHP’den, 2’si AKP’den, 1’i SHP’den, 1’i de DYP’den... Sonuç olarak belediye başkan adayları arasında DTP yüzde 50 kadın başkana sahipken, iktidar ve ana muhalefet partilerinin oranı yüzde 1’i bile bulmuyor. MHP ise 0 kadın belediye başkanı ile dünya rekoru kırmış durumda.
2004 yerel seçimlerinde ülke çapında toplam 34 bin 477 belediye meclisi üyesi seçildi. Bu üyelerden de yalnızca 799’u kadın. Erkek üye sayısı ise 33 bin 678. Erkek üyeler toplam üyelerin yüzde 97.7’sini oluşturuyor. İl genel meclislerinde de 3 bin 208 üyeden kadınlara düşen rakam 56. Yani yüzde 1.7
Bu rakamlara baktığımız zaman, kadınların seçilme hakkı olmayan Suudi Arabistan’dan ne farkımız var diye düşününce, şunu söyleyebiliriz. Yasakla seçim arasında bize göre yüzde 2’lik bir üstünlük bulunuyor. Onlar da yüzde sıfır bizde de yüzde 2’lik bir kadın oranı söz konusu.
KA-DER, dünyadaki belediye başkanları içinde kadınlarının oranının yüzde 9, Avrupa’da yüzde 10.5, dünya çapında yerel meclislerde kadınlar yüzde 20, Avrupa’da ise yüzde 23.9.
Bu tabloya baktığımız zaman da dünya ortalamasının ne kadar altında bir kadınla temsil edildiğimiz ortaya çıkıyor.
KA-DER haklı olarak bu rakamlara itiraz ediyor. Şu ana kadar açıklanan adayların arasında hiç kadının bulunmaması da 2004’ün tekrar edeceği sinyallerini veriyor. KA-DER şehirciliğin de erkek yöneticiler nedeniyle erkek mantığına göre yapıldığını şehir nüfusunun yarısını oluşturan kadınların düşünülmediğini belirtirken şu noktalara dikkat çekiyor.
Erkek demokrasi değil, gerçek demokrasi için; nüfusun yarısının sesini duyurabilmesi için; belediyelerin rant değil hizmet merkezi olması için; geceleri aydınlatılmış sokaklarda, güvenle yürüyebilmek için; her saatte, her mahalleye düzenli toplu ulaşım sağlanması için; çocuk arabalarıyla kaldırımlarda gezebilmek için; şiddete uğrayan kadınlara özel merkezlerde hukuksal ve psikolojik danışmanlık sağlanabilmesi için; şiddet mağduru kadınlara sığınaklar açılması için, kadın ve çocuk ticaretinin engellenmesi için...
“Biz kadınlar aynı fikirdeyiz” diyor KA-DER. “İnsanca, eşitlikçi ve özgür bir siyaset ortamı ile insana hizmet eden belediyeler için, talebimiz yerel yönetimlerde yüzde 50 kadın aday.”
Kadınların yerel yönetimlerde yüzde 1 oranıyla yer aldığı bir ülkede demokrasi falan olmaz... Bir ülkenin nüfusunun yarısı yerel yönetimlerin dışında tutuluyorsa, oradaki şehircilik tamamen ‘erkek egemen’ bir kültürü yansıtır. Zaten öyle de olmuyor mu?
Görelim bakalım, çok demokrat partilerimiz bu kez nasıl bir performans sergileyecekler...