Global kriz

Global sermaye piyasalarındaki iyimser hava yine bankacılık sektöründen gelen olumsuz haberlerle dağıldı. Borsalarda sert satışlar devam ederken, İMKB’de kayıp bin 458 puana ulaştı. Yüzde 3.48 gerileyen endeks günü 40 bin 488 puan olarak tamamladı. Dolar 1.20 YTL’ye yükseldi. Euro ise 1.75 YTL’nin üzerine çıktı. Özellikle mali sektör hisselerinde gelen satışlar sürüyor. Piyasalardaki son gelişmelerin fitilini ise IMF’nin eski başekonomistinin yaptığı açıklamalar tetikledi. IMF eski başekonomistinin, “Çok büyük birik banka daha batacak” şeklindeki açıklaması zaten tedirgin olan piyasaları sarstı. ABD Hazine’sinin yardım elini uzattığı mortgage şirketleri Fannie Mae ve Freddie Mac’e yapılacak desteğin içeriğini tam olarak belli olmaması da piyasaları olumsuz etkileyen nedenler arasında sayılıyor. ABD Hazine’sinin Fannie Mae ve Freddie Mac’e kaynak aktarırken karşılığında hisse alacağı ve yatırımcıların elindeki hisse senetlerinin bir değerinin kalmayacağı yönündeki söylentiler borsalarda sert satışlara neden oldu. ABD Hazine’si bu söylentileri yalanlarken, yapılacak yardımın içeriğin açıklamaması belirsizliklerin devam etmesine neden oldu.
JP Morgan´ın Lehman Brothers için bu çeyrekte 4 milyar dolar daha varlık silebileceğini belirtmesi olumsuz havanın sürmesine katkı sağlıyor. JP Morgan analistleri, mortgage piyasasındaki olumsuz gelişmelerin sürmesi nedeniyle Lehman´ın 61 milyar dolarlık mortgage ve benzeri enstrümanlar içeren portföyünün bundan etkilenmesini bekliyor.
Bu arada, başka bir raporda da binlerce küçük bankanın bu dalgada batacağı vurgulandı. Mali krizin derinleşeceği yönündeki beklentiler borsalardan kaçışı hızlandırdı.

BELİRSİZLİK SÜRÜYOR

Tera Menkul Genel Müdür Yardımcısı Ayşe Çolak, “İMKB’deki düşüşün tek nedeni dış piyasalarda yaşanan sıkıntılar, iç piyasada olumsuzluğu artıran önemli bir neden yok” dedi. ABD’de devam eden mortgage krizinin nerede sonuçlanacağının tam olarak bilinmediğini belirten Çolak, birkaç bankanın daha batacağı yönündeki söylentilerin bugünkü düşüşlerde etkili olduğunu vurguladı. Çolak, dünyada değer kaybetmeyen borsa kalmadığını belirterek, “ABD cephesinde büyüme ve enflasyon sorunu sıkıntıyı artırıyor. Böyle bir tablo karşısında yatırımcılar hisse senedinden kaçıyor” diye konuştu. Çolak, 1.20 YTL’ye dayanan doların biraz daha yükseleceğini belirterek, “Dolardaki yükselişin en önemli nedeni paritedeki hareketler. Dış piyasalarda yükselen dolar içeride de prim yapıyor” dedi.
Avrupa borsaları da mali sektör hisselerine gelen satışlarla geriledi. Barclay´s hisseleri % 4,5 gerilerken endeksler % 1-1,5 arasında geriledi.

ABD'DE ENFLASYON YÜKSELİYOR

Öte yandan, ABD'de artan enflasyon rakamları da piyasalardaki düşüşü hızlandırdı. ABD'de Temmuz ayında üretici fiyatları yüzde 1,2 arttı. Böylece, son 27 yılın en hızlı artışı kaydedilmiş oldu.
Ticaret Bakanlığının açıkladığı verilere göre, Haziran ayındaki yüzde 1,8'lik artışın ardından üretici fiyatları Temmuz ayında da yüzde 1,2 yükseldi.
Ekonomistler, üretici fiyatlarında yüzde 0,5 artış bekliyorlardı.
Gıda ve enerji fiyatları dışarıda tutularak hesaplanan çekirdek üretici fiyatları, Temmuz ayında yüzde 0,7 arttı. Haziran ayında çekirdek üretici fiyatları yüzde 0,2 yükselmişti.
Artışta, enerji, motorlu taşıtlar ve diğer ürünlerin maliyetlerindeki yükseliş etkili oldu.
Bu arada bakanlık, konut inşaatlarının Temmuz ayında düşerek, son 17 yılın en yavaş hızına gerilediğini bildirdi.
Verilere göre, geçen ay yeni konut inşaatları 965 bin oldu.